This is a post (in Dutch) about the 5 things that I found the easiest to change while transitioning away from plastic to a #zerowaste lifestyle.

Een afvalvrije reis

Zero waste nastreven is een reis die nooit gedaan is. Het vereist een volledig omdenken van hoe we met ons geld omgaan, van veranderen waar we onze spullen kopen tot beseffen dat we veel geld gewoon in de vuilbak kieperen.

Enkele maanden geleden was er eigenlijk nog geen plan. Mijn jaar met borstkanker heeft ervoor gezorgd dat ik hard ben gaan nadenken over een beter en ecologisch verantwoorder leven. Zo had ik halsoverkop besloten om minder plastic te gaan gebruiken. Dat ik daarvoor misschien moest wegblijven uit de supermarkt, zover was ik nog niet. Het gevolg is dat ik in die supermarkt op zoek ging naar alternatieven en dat is eigenlijk geen goed idee.

Je wordt namelijk voortdurend verleid met allerlei marketingtrucs om toch maar die mooi ingepakte, nette, glimmende en kleurrijke prul te kopen. Ook al heb je niks nodig. Wij zijn allemaal ook maar mensen. Hoezeer je jezelf ook wapent tegen al dat marketinggeweld, weet dat het een miljoenenbusiness betreft die maar lucratief kan zijn omdat mensen nu eenmaal makkelijk te beïnvloeden zijn. Ik ben een complete sucker wat betreft verpakkingen met een vintage feel of dingen die maar enigszins naar Azië verwijzen. Guilty as charged

Toch zijn er een aantal dingen die je in de supermarkt kunt kopen – of net niet kopen – die je helemaal goed op weg zetten voor een zero waste lifestyle. Bovendien ga je die wijzigingen voelen in je portemonnee, in goede zin welteverstaan. Mijn ervaring met die kleine ingrepen, is dat ik hierna pas echt zin kreeg om er helemaal voor te gaan. Inmiddels kopen wij groenten, fruit, brood en kaas op de markt, vlees bij de buurtslager en de rest bij de lokale vrac-winkel (Day by Day in Brest).

5 dingen die ik niet meer koop:

  1. Shampoo

    Om maar even met de deur in huis te vallen. Hoeveel potjes en flesjes staan er bij jou in de badkamer? Bij mij nog maar heel weinig tegenwoordig en die werden allemaal aangekocht voordat we aan ons zero waste avontuur begonnen. Ik ben iemand die ontzettend vaak van merk shampoo verandert. Ik had (verleden tijd!) heel erg vettig haar en een gevoelige hoofdhuid. Ik veranderde dan maar vaak van shampoomerk, omdat mij dat telkens korte tijd hielp. Gedaan daarmee dus.

    Ik koop nu een shampoobar. Geen artificiële toevoegingen, geen artificiële parfums, enkel zeep en eventueel kruiden of olie, en dat in een stuk shampoozeep dat goedkoper is en langer meegaat dan die flesjes shampoo van voorheen. Wij gebruiken met z’n drieën dezelfde shampoobar en komen toch langer toe dan vroeger. Ik ga nooit nog terug. Goed voor mijn portemonnee, goed voor het milieu en fantastisch voor mijn haar.

  2. Douchegel

    Ik weet het. Die duizend verschillende douchezeepjes verspreiden allemaal zo’n heerlijke geur. Ze hebben mooie kleurtjes, sommige glanzen, ze bubbelen en schuimen en maken je kortstondig heel gelukkig. Zie je wat ik doe? Ik ben er zeker van dat je van dit soort woorden gewoon spontaan zin krijgt om de dichtstbijzijnde supermarkt binnen te rennen om tien verschillende flesjes te kopen. En die ga je allemaal uitproberen. En dan begint de ellende.

    Want een hele hoop van die verleidelijke smeerseltjes bevatten hormoonverstorende producten, artificiële parfums die je huid irriteren en eczema veroorzaken en dan heb ik het nog niet eens over de plastic verpakking die hoop en al één keertje kan gerecycleerd worden. Heel wat douchegels en andere verzorgingsproducten bevatten bovendien microplastics. Kleine deeltjes plastic die je huid zogezegd gaan scrubben of eerder opvullen of wat dan ook. En die microplastics gaan mee onze rioleringen in en komen in onze waterzuiveringsstations terecht waar ze niet de mogelijkheid hebben om die microplastics uit ons water te filteren.

    De microplastics die je vanmorgen op je huid smeerde, krijg je volgende week in je thee geserveerd.

    Wij drinken nu al massaal zulke onzuiverheden, omdat die onmogelijk allemaal uit ons drinkwater kunnen worden gehaald. Het afvalwater komt in onze rivieren en in de zee terecht. ’s Morgens onder de douche = volgende week in ons drinkwater = volgende maand op ons bord lekkere sushi.

    Ik was mij met een stuk zeep. Natuurlijke zeep, bio, lokaal geproduceerd, zonder artificiële parfums, zonder hormoonverstorende middelen en zonder microplastics. En zonder verpakking uiteraard. Wat kost mij dat? 1 groot stuk zeep koop ik voor iets meer dan €6. Daar wassen wij ons alle drie mee. En alweer gaat dit stuk zeep langer mee dan onze douchegel van voorheen én zijn wij verlost van de droge geïrriteerde plekken op onze huid.

    Zero waste wassen-wearsunscreen

    Zero waste wassen

  3. Flessen water

    Dit is eigenlijk stiekem iets dat wij al jaren niet meer kopen. De reden waarom ik er nog eens op hamer, is omdat ik merk dat veel mensen nog steeds verslaafd zijn aan hun flessen water. Daar is eigenlijk geen reden toe. OK, ik heb nu net verteld dat er microplastics in je drinkwater zitten, dus misschien houd je het toch liever op flessenwater… Wij schakelden enkele jaren geleden over op kraantjeswater dat gefilterd werd in een Britta filter.

    Nu is die Britta filter van plastic en de Brittakan zelf ook. Naar de toekomst toe ga ik dus wel op zoek naar een plasticvrij alternatief. Opnieuw flessenwater kopen, ga ik niet doen. Flessenwater geeft geen garantie op beter water dan wat bij ons uit de kraan komt. Ik krijg het sowieso op mijn heupen van het feit dat wij in België nog steeds geen statiegeld op plastic flessen hebben ingevoerd. Wij sparen ons een pak geld uit door geen plastic flessen meer te kopen.

    Frisdranken kopen wij overigens ook niet, dat zou je aan het lijstje kunnen toevoegen. Flessen water en frisdranken zorgen voor een onverantwoord groot gebruik van plastic. Slechts een deel van die flessen worden gerecycleerd en dan nog vaak verwerkt tot producten die schadelijk zijn voor het milieu. Troost u uzelf met het feit dat uw fleece dekentje uit de Ikea gemaakt werd van petflessen? Dat is nergens voor nodig. Telkens je dat fleece dekentje in je wasmachine steekt, laat je microplastics vrij in onze waterlopen. De fleecedekentjes die wij in de afgelopen jaren hebben aangeschaft, blijven onze verantwoordelijkheid, dus we blijven ze gebruiken, maar ze worden erg sporadisch gewassen (èkke bah!).

  4. Keukenpapier

    In eerste instantie stond ik er erg weigerachtig tegenover om geen keukenpapier meer te kopen. Ik was ervan overtuigd dat dat nooit ging lukken. De keukenrol kon bij ons in elke kamer worden teruggevonden, tot in het kleinste kamertje toe als we vergeten waren wc-papier te kopen… Van vandaag op morgen kochten wij geen keukenpapier meer, en kijk, we missen het niet.

    Via Facebook kreeg ik nog de suggestie mee dat ik eventueel herbruikbaar keukenpapier zou kunnen kopen, maar dat wilde ik niet. Iets nieuws kopen (dat ooit als afval zal eindigen) omdat je geen afval meer wilt produceren, vond ik nogal raar. Ik vond dus een andere oplossing. Dankzij Marie Kondo krijgen versleten kledingstukken hier nog nauwelijks de kans om lang in de kast te blijven liggen. Toen we enkele weken geleden een aantal kapotte witte katoenen T-shirts van de wederhelft vervingen door nieuwe, kreeg ik een ingeving. In plaats van die in de kledingcontainer te doen voor recyclage, kon ik ze evengoed zelf recycleren (upcycling is eigenlijk een betere omschrijving).

    Uit elk T-shirt kreeg ik zes dubbelzijdige katoenen lapjes waarvan ik netjes de randjes afwerkte op mijn naaimachine. Ik draaide al die lapjes op tot een rol en voilà, een herbruikbare keukenrol. Inmiddels is die al enkele weken in gebruik, zijn de lapjes al mee gewassen en werkt het systeem perfect. Keukenpapier heb je dus ab-so-luut niet nodig. Dat is een volstrekt overbodige luxe die je enkel geld kost en zorgt voor onnodig afval. En dan heb ik het nog niet gehad over de energie en het water die nodig zijn om dat overbodige keukenpapier te produceren. Was er geen energietekort onlangs?

    Enkele tips als dit je heel zwaar lijkt bij Anne Drake.

    Upcycling! Mijn herbruikbare keukenrol-wearsunscreen

    Upcycling! Mijn herbruikbare keukenrol

  5. Wasproduct

    Ik koop geen wasmiddelen meer, ook geen wasverzachter. Eigenlijk zijn de redenen hiervoor gelijkaardig aan wat ik al heb uitgelegd bij de douchegel: plastic verpakkingsafval, microplastics, artificiële parfums etc etc. Al die detergenten maken onze waterlopen kapot. Er wordt ontzettend veel overheidsgeld uitgegeven aan het zuiveren van water, aan het onderhoud van onze waterlopen, aan het tegengaan van de schadelijke effecten van de producten die wij zo graag op onze was smeren. U weet toch dat wij daar met ons belastinggeld voor opdraaien?

    Het is niet voor niks dat babykleertjes bij voorkeur met natuurlijke marseillezeep moeten gewassen worden. Nooit afgevraagd of dat dan voor volwassenen misschien ook niet beter is? Jaren geleden maakte ik mijn wasproduct zelf, met marseillezeep en sodakristallen. Als je dat wil proberen, ga je daarvoor op het internet heel wat recepten vinden. Sowieso heel wat beter voor je huid, voor je portemonnee en voor het milieu dan al die dure wondermiddelen uit de supermarkt.

    Eerlijk gezegd heb ik dat zelfmaken maar een jaar ofzo volgehouden. Ik ben eerst overgeschakeld op bio-wasproducten, maar ook daar werd ik de plastic verpakkingen beu. Heel toevallig heb ik iets anders ontdekt: een wasei, oftwewel EcoEgg. Het is een (helaas) plastic, recycleerbaar, ei, dat gevuld is met wasparels. Die wasparels zijn van minerale oorsprong. Geen detergenten, geen schadelijke producten voor mens en milieu, maar wel een erg clever gebruik van basic chemie. Bovendien gaat het ei jaren mee.

    De wasparels zelf zijn niet schadelijk, navulbaar, slechts zeer sporadisch te vervangen. Het ei is relatief duur in aankoop (ik kocht er twee in de Bioplanet voor ongeveer €15 elk), maar vermits je er jaren mee toekomt, is het eigenlijk spotgoedkoop. Eén verpakking van €15 geeft voldoende mineralen voor een heel jaar. Als je becijfert dat het ei zelf niet moet vervangen worden, maar dat je enkel om de zoveel wasbeurten (om de zoveel maanden) de wasparels een beetje moet bijvullen, dan wordt het wasei nog goedkoper hoe langer je het gebruikt. Het is wat mij betreft de perfecte zero waste oplossing. Wil je toch graag wasverzachter gebruiken? Doe dan wat azijn bij je was. Vlekkenverwijderaar nodig? Bicarbonaat en bruine zeep doen wonderen. Ik experimenteer trouwens ook met wasnoten. Die kunnen na gebruik gewoon in de composthoop.

 

Voilà, 5 dingen die je meteen kunt laten en die onmiddellijk een impact hebben op je gezondheid, op je financiën en op het milieu.

Bovendien bieden die producten je een zero waste experimenteerfase.

Voor mij waren deze producten het makkelijkst te vervangen, ik heb ze nooit gemist. Dat betekent dat ik ook nooit in de verleiding ben gekomen om alsnog terug te gaan naar producten die ik vroeger gebruikte. Wat de omschakeling naar 5 alternatieven zo gemakkelijk maakt, is dat je die 5 alternatieven allemaal in je supermarkt vindt. Ik heb mijn eerste shampoobar en zeep gewoon in de Carrefour gekocht. Mijn EcoEgg komt uit de Bioplanet, ik geef toe dat dat minder evident is. Marseillezeep, sodakristallen, bicarbonaat en witte azijn vind je gewoon in de supermarkt. Als je dus wil experimenteren met het zelfmaken van je wasproduct, hoef je daar ook geen extra moeite voor te doen. Onze Brittakan en filters kwamen trouwens destijds gewoon uit de Colruyt. En ja, je gaat de impact van die omschakeling op je afval wel degelijk kunnen vaststellen. Nu wij nog zelden in de supermarkt komen, beseffen we zelfs hoe fijn het is om niet meer tussen al die verleidingen te moeten navigeren!

Nog ideeën voor producten die heel makkelijk te vervangen zijn vind je bijvoorbeeld bij Ma vie en vert, Het Zero Waste Project of natuurlijk bij guru Bea Johnson van Zero Waste Home.

Succes!

Be social